Ulica Floriańska w Krakowie to jeden z fragmentów tak zwanej Drogi Królewskiej, biegnącej od zamku na Wawelu na północ kraju. Ze względu na znaczenie tego traktu, zabudowa ulicy istniała już w średniowieczu. Kamienica przy Floriańskiej 41 została zbudowana w XVI wieku i była kilkakrotnie przebudowywana. Ostateczny kształt nadali budynkowi w latach 70. XIX wieku architekt Tomasz Pryliński we współpracy z Janem Matejką – właścicielem domu, wówczas znanym malarzem, związanym z nurtem historyzmu i krakowską Szkołą Sztuk Pięknych (późniejszą ASP w Krakowie).  
Jan Matejko urodził się, mieszkał i zmarł w domu rodzinnym przy ulicy Floriańskiej. Mury kamienicy były świadkami jego twórczości, życia rodzinnego i działalności społecznej, w szczególności związanej z badaniem i zabezpieczaniem historycznego dziedzictwa. W ogromnym zasobie pamiątek po artyście znalazła się między innymi kolekcja zabytków z różnych epok oraz rysunkowej dokumentacji miejsc i obiektów historycznych, często traktowanych przez malarza jako szkice do wielkoformatowych płócien, w tym tych, które prezentowane są obecnie w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach.